Categories

June 2017
M T W T F S S
« May    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Sun Tzu in Filipino Chapter 3

Paghandang Lumusob

1 Pagdating sa gyera, pinakamaganda ang huwag sirain ang isang bansa, pinakamaganda ang huwag sirain ang isang army, pinakamaganda ang huwag sirain ang isang batalyon, pinakamaganda ang huwag sirain ang isang company, pinakamaganda ang huwag sirain ang isang eskuwadra.

2 Kaya hindi malaking kagalingan ang magkaroon ng isangdaang tagumpay sa isangdaang labanan – pinakamagaling ka kung matalo mo ang kalaban na hindi mo kailangang lumaban.

Fort Drum DN-SN-83-098913 Kaya ang pinakamagandang estratehiya ang umatake sa plano ng kalaban, kasunod doon umatake sa kanyang mga alyansya, kasuno pa roon ang umatake sa kanyang militar, at pinakamasama ang umatake sa isang kuta.

4 Kaya huwag kang umatake ng matagalan sa isang kuta kung may iba kang magagawa.

5 Tatlong buwan mahigit ang kakailanganin para gumawa ng mga sasakyang protektado, proteksiyon para sa mga sundalo at iba pang armas at kasangkapan.

6 Tatlong buwan pa ang kakailanganin para gumawa ng mga punsong nakapaligid sa kuta.

7 Kung mainit ang ulo ng heneral at ipalusob niya ang kanyang mga sundalo, 1/3 ang mapapatay, at hindi pa rin masasakop ang kuta. Ganito ang mangyayaring kasawian.

8 Kaya ang talagang magaling sa gyera, itinatalo ang kalaban kahit hindi siya lumaban, isinasakop niya ang kuta ng kalaban pero hindi niya nilulusob, at itinatalo niya ang kalaban sa mabilis na paraan para hindi tumagal masyado ang gyera.

9 Dapat palagi niyang alagaan ang nasa ilalim ng langit.

10 Samakatwid, hindi mapupudpod ang mga sandata, at hindi mawawala ang nakamtan. Heto ang mga prinsipyo ng paghahandang lumusob.

11 Say gyera: kung sampung beses kang mas malakas kaysa kalaban, paligiran mo; kung limang beses kang mas malakas, lusubin mo, kung doble ang lakas mo, hatiin mo sila, kung pantay lang kayo, maghanda kang lumaban, kung mas konti kayo, maghanda kayong umiwas, kung mas mahina kayo, maghanda kayong tumakas.

12 Samakatwid, ang isang mas maliit na army na hindi madeskarte, matatalo at masasakop ng mas malaking army.Osa-I class Project205 DN-SN-84-01770

13 Ang Heneral ay tagapagtanggol ng sambayanan. Kung may suporta siya, malakas ang sambayanan. Kung wala siyang suporta, mahina ang sambayanan.

14 Sa tatlong paraan makakapagbigay ng problema ang isang Pinunong-Bayan sa militar: (1) magpalusob kung hindi sila handang lumusob, o paurungin sila kahit hindi sila handang umurong. Panggugulo sa army ang tawag dito.

15 (2) kapag hindi niya alam ang mga bagay na militar, at pang-civilian ang kanyang pamamalakad, maguguluhan ang mga officer at sundalo.

16 (3) kapag hindi niya alam ang mga plano ng militar, at siya na ang nag-uutos, mag-aalangan ang mga officer at sundalo.

17 Kapag naguguluhan at nag-aalangan ang militar, papakinabangan ito ng mga kalaban, at sa ganito, mananalo sila.

18 Samakatwid, may limang bagay para malaman kung sino ang mananalo: (1) ang nakakaalam kung kailan siya handang lumaban at hindi, mananalo.

19 (2) Ang nakakaalam kung kailan niya dapat gamitin ang kanyang mga puwersang maliit at malaki, mananalo.

20 (3) Ang nakakaalam kung paanong bigyan ng iisang hangarin ang mga ranggong mataas at mababa, mananalo.

21 (4) Ang handa at naghihintay sa hindi handa, mananalo.

22 (5) Ang may magaling na Heneral na hindi ipinapakialaman ng Pinunong-Bayan, mananalo. Eto ang limang bagay para malaman ang mananalo.

23 Kaya sinasabi ko: kung kilala mo ang kalaban, at kilala mo ang sarili mo, hindi ka malalagay sa panganib, maski sa isaangdaang laban.

24 Kung hindi mo kilala ang kalaban pero kilala mo ang sarili mo, minsan mananalo ka, minsan matatalo ka. Kung hindi mo kilala ang kalaban pati sarili mo, delikado ang bawat laban.

Irineo B. R. Salazar, München, 14 June 2015

P.S. medyo pangkalye ang ginamit kong Filipino. Para makarating sa mas marami. Malaking laban ang haharapin ng Pilipinas laban sa Tsina at hindi na siguro ito maiiwasan.

2 comments to Sun Tzu in Filipino Chapter 3

  • sonny

    Irineo, don’t stop this translation activity. I think you’ll be equal to your dad’s legacy and more.

    • Thanks, Manong Sonny. We all build upon the legacies of those who started before us. My point of view, already stated elsewhere, is that intellectual Tagalog is difficult for many present-day Filipinos because of the rapid development of Filipino culture. Intellectual Tagalog is to street Tagalog as the German of Goethe is to modern German. The mindset of a 20 year-old Filipino today versus the mindset of one 20 years old in 1950 is like 150 years of difference within more mature European cultures. It took some medieval Italian poets to start writing in the “volgare”, vernacular Italian, instead of Latin. The Filipino I use is a mixture of intellectual Tagalog, street Tagalog and the lingo used by Filipino military and police people. What I did not dare though was to use “mang-abak” instead of “manalo” or “maabak” instead of “matalo”, I was not so sure everybody would know those Ilocano words. Or “dakkil na puwersa” and “bassit na puwersa” instead of malaki at maliit na puwersa. 🙂

      Sun Tzu for me is a good start because of its nature – point by point enumeration, meaning I translate one point at a time. A magnificent warrior text is also the Book of Five Rings by Musashi, but it is decidedly more difficult, not to mention “Hagakure, the Book of the Samurai” which is downright brilliant but dauntingly long. As someone who might have chosen the full warrior path if not for what Martial Law made out of it, I have chosen the partial path of martial arts and reading such books. Since there is a strong but partly dormant warrior tradition in the Filipino, these translations may help revive it, in a way similar to what the Lance Corporal mentioned. It is a pity General Antonio Luna did not live to write a book about war, I am sure his insights would have been at the same level as many of these classics. Anyway Sun Tzu is already halfway through, two chapters are ready for release soon, when that is finished Musashi is next. Also chapter by chapter, in installments. The Hagakure which is THE classic when it comes to the warrior spirit and mental discipline is a major effort, but by then I will be warmed up and ready for it…

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>