Categories

December 2017
M T W T F S S
« Nov    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Sun Tzu in Filipino Chapter 9

Ang Puwersang Nagmamartitsya

Maaring makalaban natin ang Tsina balang araw. Kaya hindi makakasama kung pag-aralan natin ang naisulat ng pinakamagaling nilang manunulat tungkol sa gyera noong halos tatlong libong taon na nakaraan. Pag-isipan natin ng mabuti kung saan ito magagamit, at maging aral din sa atin ang mga iilang pagkakamali ng nakaraan. Masakit tignan ang mga litratong ipinili ko, kung ikukumpara ang nangyari sa Mamasapano sa kapitulong ito.  Kaya lang, mas maganda kung haharapin ang nangyari para hindi maulit sa isang kaaway nating tagalabas.

1. Ngayon, titignan natin kung saan dapat magkampo ang ating puwersa, at kung paano natin maoobserba ang kalaban. Bilisan ang pagdaan sa bundok, at manatili ka doon sa may libis.

2. Magkampo ka sa mataas na lugar, araw ang kaharap mo. Huwag kang umakyat para lumaban. Iyon ang masasabi tungkol sa labanan sa bundok.

mamasapano3. Matapos ng pagtawid sa ilog, layuan kaagad ito.

4. Kapag tumawid sa ilog ang kalabang lumulusob, huwag silang salubungin sa gitna ng ilog. Hayaang dumaan ang kalahati ng puwersa nila, tapos atakehin sila.

5. Kung sabik kang lumaban, huwag kang lumapit sa kalaban doon sa ilog na dapat niyang tawirin.

6. Sa ilaya mo itali ang barko mo, araw ang kaharap mo. Huwag kang umakyat sa ilaya para harapin ang kaaway. Iyon ang masasabi tungkol sa labanan sa ilog.

7. Kung tumatawid ka sa labon, atupagin mong makalabas ka kaagad na walang abala.

8. Kung mapilitan kang lumaban sa labon, dapat malapit ka sa tubig at damo at may mga puno ka sa likod mo. Iyon ang masasabi tungkol sa labanan sa labon.

9. Sa lugar na patag at tuyo, doon ka sa may pataas na lupa sa kanan at sa likod mo, para nasa harap ang panganib at sigurado ang likod mo. Iyong ang masasabi tungkol sa labanan sa patag at tuyong lugar.

10. Heto ang apat na mapapakinabangang sangay ng kaalamang militar, na nakatulong sa Dilaw na Hari upang matalo niya ang apat na kaharian ng kalaban.

11. Lahat ng puwersa, mas gusto ang mataas na lugar kaysa mababang lugar, mas gusto ang maliwanag na lugar kaysa madilim na lugar.

12. Kung inaalagaan mo ang mga tauhan mo, at doon ka kumampo sa lupang matigas, walang magkakasakit at mananalo kayo.

13. Kung makarating ka sa burol o pampang, doon ka sa mas maaraw na parte, sa kanan mo iyong pataas. Para sa ikabubuti ito ng iyong mga sundalo at mapapakinabangan mo ang mga natural na kalamangan ng lugar.

14. Kung umuulan ng malakas doon sa may bundok at nababaha iyong ilog na gusto mong tawirin, hintayin mong matapos ito.

15. Huwag lumapit sa mga lugar na may malalalim na bangin na malakas ang agos ng tubig, malalalim na kuweba, lugar na mahirap makalabas, gubat na mahirap daanan sa dami ng halaman, sa mga kulunoy – kung maligaw ka sa mga lugar na ito, umalis ka kaagad.

16. Habang umiiwas tayo sa mga ganitong lugar, gawin natin ang lahat ng paraan para doon mapunta ang kalaban; habang hinaharap natin ang mga lugar na ito, dapat nasa sa likod sila ng kalaban.

MILF_guerilla17. Kung may mga lugar na mabuburol, may danaw na maraming damo, lugar na maraming tambo, o kaya gubat na may mga kasukalan sa paligid nang iyong kampo, hanapin ito ng mabuti at tignan kung may mga kalaban na gustong mag-ambush na nakatago, o kaya espiyang nag-oobserba sa inyo.

18. Kung malapit ang kaaway at nananahimik siya, umaasa siya sa natural na lakas ng kanyang posisyon.

19. Kung wala siyang pakialam, pero naghahamon para magkaroon ng away, hindi siya makahintay na lumusob ang kaaway.

20. Kung madaling maabot ang kanyang kampo, nagpapain siya.

21. Kung may kumikibo sa gitna ng mga punongkahoy sa gubat, umaabante ang kalaban. Kung maraming mga nakikitang kumikilos sa mga damuhan, gusto tayong lituin ng kalaban.

22. Kung biglang umaakyat ang mga ibon sa kanilang paglipad, merong ambush. Kapag nagsisitakbuhan ang mga hayop, biglang lulusob ang kalaban.

23. Kung pataas umaakyat ang alikabok, may mga sasakyang lumalapit; kung mababa lang ang alikabok, pero malawak, may mga sundalong lumalapit. Kung nakikita ito sa iba’t-ibang direksiyon, ibig sabihin na inutusan ang iilan para humakot ng kahoy. Kung konti lang ang alikabok at paiba-iba ng lugar, nagtatayo ng kampo ang kalaban.

24. Kung mapakumbaba magsalita ang kalaban at naghahanda, malapit na siyang umabante. Kung mabagsik siyang magsalita at laging umaabante na parang lulusob, malapit na siyang umurong.

25. Kung nauuna ang mga sasakyan na maliliit at sa mga panig pumupuwesto, naghahanda ang kalaban para makipaglaban.

26. Kung nagaalok ng kapayapaan ang kalaban na walang maliwanag na kasunduan, nagtatangka ito ng masama.

27. Kung nagtatakbuhan at naghahanay ang mga sundalo, malapit na ang sandali ng katotohanan.

28. Kung may iilang mga sundalong lumulusob at iilang umuurong, pain ito.

29. Kung hindi makatayo ng maayos ang mga sundalo, gutom sila.

30. Kung umiinom na ang mga pinapaigib, nauuhaw na ang puwersa.

31. Kung may pagkakataon ang puwersa at hindi nito isinasamantala, pagod ang mga sundalo.

32. Kung may mga ibong nagtitipon sa isang lugar, hindi ito okupado. Kung maingay sa gabi, ninenerbiyos ang kaaway.

33. Kung magulo sa kampo, mahina ang hawak ng heneral sa kanyang mga tauhan. Kung palipat-lipat ang mga bandera, may magrerebelde. Kung galit ang mga officer, pagod na ang mga sundalo.

34. Kung pinapakain ng kalaban ng husto ang kanyang mga kabayo at pinapatay na niya ang lahat ng baka para kainin, tapos hindi na isinasabit ng mga sundalo ang kanilang mga kaldero, alam mo nang handa silang hindi bumalik sa kanilang kampo, at alam mo na rin na handa silang lumaban hanggang sa kamatayan.

35. Kung nagbubulung-bulungan ang mga sundalo sa maliliit na pangkat, hindi sila kuntento.

36. Kung sobrang magbigay ng gantimpala ang kalaban, malapit na siyang maubusan ng reserba; kung sobra siyang magparusa, alanganin na ang sitwasyon niya.

37. Kung mayabang ka sa simula, tapos bigla kang nasindak sa dami ng kaaway, bobo ka talaga.

38. Kung panay pagpupuri sa bawat bukang bibig ang mga pinapadala ng kaaway para makipag-usap, gusto nitong itigil ang labanan para makapagpahinga.

39. Kung galit na galit lumapit ang mga sundalo ng kalaban at matagal tayong hinarap na hindi lumulusob o umaalis, mag-ingat ka talaga.

40. Kung hindi mas marami ang mga sundalo natin kaysa sundalo ng kalaban, sapat na ito – ibig lang nitong sabihin na hindi tayo maaring lumusob ng diretso. Puwede lang tayong magsama-sama ng lakas, obserbahin ng husto ang kalaban, at hintayin ang darating na susuporta sa atin.

41. Ang hindi nagiisip bago kumilos tapos isinisisiw lang ang kalaban, sigurado nilang mabibihag.

42. Kung paparusahan mo ang mga sundalo bago mo sila hawak, hindi sila susunod sa iyo, at kung hindi sila susunod sa iyo inutil sila. Kung hawak mo na ang mga sundalo pero hindi mo sila ipinaparusahan kung nararapat, inutil din sila.

43. Kaya unang-una, maging makatao ka sa mga sundalo, pero panatiliin mong palaging may disiplina. Heto ang siguradong landas para magtagumpay.

44. Kung laging isinisiguradong nasusunod ang mga utos habang isinasanay ang mga sundalo, disiplinado ang puwersa, kung hindi mo gagawin ito, hindi sila disiplinado.

45. Kung bilib ang heneral sa kanyang mga tauhan, pero lagi niyang idinidiin na masundan ang kanyang mga utos, maganda ang magiging takbo para sa lahat.

Irineo B. R. Salazar, München, 8. July 2015

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>